Tro của hoa hồng

Tro của hoa hồng

Nếu mình yêu người khác, người khác sẽ hủy diệt mình. Nếu mình cần người khác, người khác sẽ hủy diệt mình. Đúng thế, chị đoan chắc với em như thế.

– Justine O’Neill, “The Thorn Birds” –

Là một buổi chiều chủ nhật tuyết rơi đầy trên phố.

Là tiếng đọc đều đều, ấm áp những chương cuối cùng của “Tiếng chim hót trong bụi mận gai” vang lên trong gian bếp nhỏ. Nến đã tắt từ lâu, những cánh hoa hồng cuối cùng cũng đã tàn lụi. Là mùi thức ăn và mùi rượu vang thơm nồng quyện lẫn vào nhau. Là những công việc dở dang và những dự định chưa bao giờ kết thúc.

Meggie đặt tờ giấy điện báo xuống bàn, mắt nhìn ra cửa sổ, hướng về phía những đóa hoa hồng mùa thu đang nở khắp vườn. Hương thơm hoa hồng, những rung động hoa hồng; cả những cây bông bụt, cây cọ, cây bạch đàn, và cả cây hoa giấy vốn nhìn cuộc đời từ trên cao.

Vườn hoa đẹp và sống động vô cùng. Nhìn những chồi nụ và những mầm xanh nẩy nở rồi héo tàn; rồi những ước mơ mới lại đến, tiếp tục môt chu kỳ không thay đổi, mãi mãi không hề dừng lại ở nơi kết thúc.

Thế là Drogheda không còn nữa. Vâng, đã đến lúc, thật đúng lúc. Chu kỳ cứ tiếp tục với những người xa lạ. Hình phạt tôi xin chịu một mình, tôi không thể phiền trách ai. Và tôi chẳng luyến tiếc gì.

Chu kỳ cứ tiếp tục với những người xa lạ. Hình phạt tôi xin chịu một mình, tôi không thể phiền trách ai. Và tôi chẳng luyến tiếc gì.

Tôi, cũng từng có một vườn hồng. Một vườn hồng với những bông hồng thật đẹp.

Chủ nhật, ngày 3. Tháng 2.

Bình yên. Thật bình yên.

TRO CỦA HOA HỒNG

Bài viết dưới đây của tác giả Hà Thị Lệ Hà đăng trên blog “Những Ngày Xưa Thân Ái“.

Hoa hồng vẫn được được xem là thánh hoa dành riêng cho thần Vệ Nữ Aphorodite – Nữ thần tình yêu.

Truyền thuyết kể rằng, nữ thần tình yêu được sinh ra cùng một đóa hoa hồng màu trắng. Thuở ấy, tất cả hoa hồng cả ở thượng giới và nhân gian cũng chỉ có một màu trắng. Aphorodite yêu chàng Adonis. Một ngày, nghe tin người tình Adonis bị tử thương, nữ thần tình yêu đã chạy đến cứu chàng. Vì vội vàng, nàng bị một cái gai đâm phải. Dòng máu cao quý của nữ thần đã nhỏ xuống và nhuộm thắm những bông hồng cung tiến lên nàng.

Vì truyền thuyết này, hoa hồng đã trở thành biểu tượng của tình yêu. Và còn hơn thế, của sự dâng hiến tình yêu.

* * *

Có phải cũng với ý nghĩa đó mà hình ảnh hoa hồng, vườn hoa hồng được được lập lại nhiều lần như một biểu tượng trong “Tiếng chim hót trong bụi mận gai” của nữ văn sĩ người Úc Colleen Mc Cullough.

Bắt đầu là những vườn hồng rực rỡ tuyệt đẹp hàng vạn, hàng vạn đóa hồng của trang trại Drogheda, nơi mà các tháp nước khổng lồ có thể giữ cho các thảm cỏ và vườn hoa ở đây tiếp tục xanh tươi cho dù trời không mưa trong suốt mười năm. Có lẽ vẻ đẹp của những vườn hồng nơi đây cũng là một lý do níu giữ linh mục Ralph De Bricassart với xứ đạo buồn tẻ của mình. Hai mươi tám tuổi, đầy tham vọng, đẹp như Adonis trong huyền thoại: mái tóc đen và mịn, màu mắt xanh đáng kinh ngạc, bàn tay, bàn chân thanh nhã, cân đối. Vì lỗi đã nhục mạ một giám mục bề trên, Ralph bị đưa về một hóc xó của Australia: Gillanbone, ngày càng rời xa dần trung tâm lãnh thổ những người đại diện cho Giáo hoàng. Cuộc đời của Ralph De Bricassart sẽ cứ thế lặng lẽ trôi qua bình yên ở xứ đạo Gillabone nếu như không có sự xuất hiện của gia đình Padraic Cleary – em trai của bà Mary Carson, chủ nhân trang trại Drogheda.

Mary Carson, bà góa giàu có, chủ nhân trang trại Drogheda và nhiều tài sản khác nữa, khi đã về già bỗng nhớ ra rằng mình có một đứa em trai duy nhất hiện đang sống khốn khó ở quê nhà với một gia đình đông đúc. Một bức điện được gửi đi. Một chuyến đi dài, vất vả vượt hàng ngàn cây số biển từ bán đảo New Zealand đến Australia. Cha Ralph đón họ ở nhà ga Gillanbone. Lúc ấy, ánh mặt trời sắp tắt nhưng chút quầng sáng của hoàng hôn còn sót lại cũng đủ cho cha nhận ra sự cao nhã khác biệt của người mẹ và đặc biệt là vẻ đẹp của cô con gái nhỏ Meggie. Đó là một cô bé đáng yêu cha chưa từng được gặp: đôi mắt xám ánh lên màu bạc, mái tóc màu hung đỏ lạ kỳ mê đắm, ngọt ngào như rượu. Meggie vừa qua sinh nhật lần thứ 9 không lâu.

Từ đó trở đi, trang trại Drogheda xanh tươi ngát thơm hàng vạn đóa hoa hồng giữa thảo nguyên bao la trở thành nền cảnh cho tình yêu của linh mục Ralph De Bricassart với cô bé Meggie. Lớn lên trong một gia đình mà người cha thuần hậu suốt ngày lao động quần quật kiếm ăn cho cả gia đình, người mẹ nhẫn nhục thầm lặng với công việc nội trợ, dồn hết tình yêu và sự quan tâm cho những đứa con trai, Meggie ngây thơ lẻ loi, khó nhọc đi qua thời thơ ấu. Cô như một nhánh hồng trắng nguyên sơ, thuần khiết lặng lẽ vươn mình ra ánh sáng. Và cha De Bricassart, đôi khi không là một linh mục, mà là một người đàn ông, hay vừa là linh mục vừa là đàn ông, lặng lẽ nâng đỡ và ngắm nhìn vẻ đẹp của đóa hoa hồng.

Cuộc sống vẫn tiếp tục theo cái vòng tuần hoàn vĩnh cửu, đều đặn của trái đất. Mùa hè vẫn kế tiếp mang đến những cơn mưa làm đầy những con suối và tháp nước, tưới mát những rễ cây và làm bừng nở những đóa hoa hồng. Vào sinh nhật lần thứ bảy mươi hai của bà Mary Carson, chủ nhân trang trại Drogheda, một cuộc chiêu đãi lớn được tổ chức. Meggie, mười bảy tuổi, mặc một chiếc váy dài màu hồng tro thêu những bông hoa hồng, trở thành thiếu nữ xinh đẹp nhất của vũ hội. Không ai nhận ra tình yêu thầm kín của De Bricassart và Meggie ngoại trừ Mary Carson. Sự ghen tuông khiến người phụ nữ vừa tinh tế vừa cay nghiệt này quá đau đớn. Một tình thế được tạo ra buộc De Bricassart phải chọn lựa: hoặc là Meggie, hoặc toàn bộ gia sản để lại của Mary Carson: mười ba triệu bảng Anh.

Mười ba triệu bảng Anh. Đủ điều kiện để Ralph De Bricassart rời bỏ Gillanbone và bóng tối vĩnh cửu, trở thành một chức sắc trong nhà thờ, được lòng những người ngang hàng và ngay cả đối với các đấng bề trên. Tất cả những điều kiện thuận lợi ấy đến giữa lúc ông còn trẻ, còn có thể có những cơ hội mà ngày trước ông đã bỏ qua. Gillanbone sẽ trở thành trung tâm lãnh địa dành riêng cho Đức Tổng giám mục đại diện của Giáo hoàng.

Tòa thánh hay tình yêu?

Hoa hồng ban sơ có màu trắng tinh khiết, nhờ thấm dòng máu cao quý của nữ thần tình yêu mà thắm đỏ, trở thành đóa hoa hương sắc lung linh, nồng nàn, rực rỡ nhất trong các loài hoa. Nhưng những cánh hoa hồng bé nhở, yếu ớt, mong manh cũng dễ dàng bị giẫm đạp, bị đốt cháy. Trong đêm ấy trong khu vườn nhà Mary Carson, hương hoa hồng ngào ngạt khiến những ý nghĩ của Ralph De Bricassart trở nên rời rạc, vỡ vụn, đứt nối: “Những hoa hồng. Tro của hoa hồng. Hoa hồng, đâu đâu cũng hoa hồng. Những hoa hồng, về đêm chỉ còn lại hương thơm. Hương thơm của hoa hồng. Meggie thân yêu của ta, ta đã bỏ rơi cô ta. Nhưng cô ta có hiểu không, cô ta đã trở thành một mối đe dọa? Cho nên, ta đã dẫm nát Meggie dưới đế giày tham vọng; Meggie không còn là gì khác hơn là một đóa hồng tan tác trên cỏ. Hương thơm của hoa hồng, mùi ghê tởm của Mary Carson. Hoa hồng và tro của hoa hồng.

Tòa thánh hay tình yêu?

Thực ra, ngay từ khi vừa đọc xong bản chúc thư của Mary Carson, Ralph De Bricassart đã biết rõ sự lựa chọn của mình!!!

Ralph De Bricassart đã có những bước tiến ngày càng gần hơn tới tham vọng thầm kín. Thế nhưng ngay cả sau này, khi đã khoác được lên mình tấm áo choàng tím quyền lực của Đức Tổng giám mục hay trở thành Đức Hồng Y của Tòa thánh Vatican, Ralph De Bricassart có thực cảm thấy mình được mãn nguyện, hạnh phúc. Tôi ngờ rằng là không! Mà có lẽ chính bản thân ông không thể ngờ rằng đóa hồng mong manh, bé nhỏ, yếu ớt Meggie cũng có thể có những chiếc gai sắc nhọn đâm vào trái tim ông làm ông đau đớn đến thế. Có một bông hồng màu tro nhạt, bông hồng còn sót lại cuối cùng qua một đám cháy dữ dội ở Drogheda được Meggie tìm thấy và trao tặng cho Ralph, ông đã đặt nó giữa những trang Thánh kinh luôn mang theo bên mình suốt cả cuộc đời. Đóa hồng đó, qua bao tháng năm vẫn khơi gợi những cảm giác nồng nàn, vẫn luôn làm ông bối rối và xúc động. Không lạ gì khi Ralph đã cảm thấy rất kinh ngạc và đau buồn khi nghe tin Meggie đã trở thành vợ của Luke O’ Neill. Ông đã không thể lưu lại Drogheda thân yêu một ngày nào khi Drogheda không còn bóng dáng của Meggie. Về lại nơi chốn của mình, ý nghĩ về Mecggie vẫn không rời bỏ ông và có những lúc Ralph chỉ còn cách duy nhất là quỳ gối trên nền cẩm thạch trong nhà nguyện cho đến khi tê dại vì đau đớn. Nhưng sự đau buồn vẫn không vơi bớt đi, ngược lại ngày càng trở nên sâu nặng và ghê gớm.

Một sự thôi thúc nào đó khó có thể giải thích đã xô đẩy Ralph De Bricasart bỏ tấm áo choàng khả kính của Đức Tổng giám mục để tìm đến đảo Matlock, cũng là tìm đến với Meggie. Chỉ có hai người trên đảo Matlock, một nơi yên tĩnh, hoàn toàn vắng người. Thử thách này của Chúa đã tước đoạt của ông niềm kiêu hãnh cuối cùng ảo tưởng về một bản ngã thần thánh. Cuối cùng rồi Ralph De Bricassart cũng nhận ra dù sao con người cũng chẳng thể là Chúa Trời.

Mùa thu năm ấy, Hồng y Ralph De Bricassart trở lại Drogheda. Hoa hồng Drogheda đã đến lúc nở rộ. Ở đâu cũng là hoa hồng, màu hồng, màu trắng, màu vàng, màu đỏ thẫm như màu máu và cả màu đỏ đậm như chiếc áo của Hồng Y. Ông nhận ra một âm sắc bàng bạc khắp các hoa hồng, một thứ màu hồng xám nhạt. Hồng tro. Tro của hoa hồng… Hương hoa hồng sực nức, ngào ngạt khiến ông rối trí. Một đứa trẻ đẹp như một thiên thần nhỏ đùa chơi giữa những bụi hồng. Màu tóc, tiếng cười của Meggie. Đó là Dane, đứa con trai Meggie đánh cắp từ Chúa. Ralph đã chẳng thể nhận ra sự thật ấy và Meggie cũng không thể nói lời nào trong suốt thời gian Ralph lưu lại Drogheda, cả đến mười mấy năm sau này khi Dane được gửi đến Roma để trở thành một linh mục theo ý nguyện.

Cho đến khi Chúa Trời lên tiếng đòi lại thứ của mình!!!

Dane đã tử nạn ở một bãi biển của Athenes, chỉ vài ngày sau khi làm lễ thụ phong linh mục.

Linh mục Dane O’ Neill nằm đó trước bàn thờ, trong một quan tài hàn chì phủ hoa hồng.

Hoa hồng luôn nở rộ mỗi khi Ralph trở về Drogheda. Bây giờ là tháng mười, ngay giữa mùa thu. Hoa hồng sặc sỡ thật đúng lúc. Ralph đưa Dane, con trai mình về chôn cất tại Drogheda.

Ralph đã hiểu mình phạm tội gì: kiêu ngạo, tham vọng… Ông muốn cầu xin sự tha thứ của Meggie, nhưng Meggie đã tha thứ cho ông tự lâu rồi. Ông muốn an ủi nàng, nhưng đồng thời ông cũng nhận ra chuyện này với nàng không cần thiết. Meggie vẫn như ngày xưa ông biết, dù cho gánh nặng có thế nào đi nữa, nàng cũng chịu đựng được. Nàng có thể chịu đựng bất cứ cái gì. Bất cứ cái gì!

Một cơn đau tim ập tới.

Sáng hôm sau, tin Hồng y Ralph De Bricassart đột ngột qua đời được đăng lên các báo.

* * *

Tiếng chim hót trong bụi mận gai” của Colleen Mc Cullough còn là câu chuyện của ba thế hệ phụ nữ nối tiếp nhau trong gia đình nhà Cleary. Bà Fiona, mẹ của Meggie, xuất thân từ dòng dõi quý tộc, bất hạnh nhưng hoàn toàn cam chịu. Người phụ nữ ấy suốt đời lặng lẽ trầm tư, chấp nhận những bất hạnh của mình. Người mẹ ấy phải cố quên rằng mình cũng có một đứa con gái bởi vì một đứa con gái “chỉ là sự nhắc nhở của một niềm đau chịu đựng lâu dài, một hình bóng trẻ trung hơn của chính mình, sẽ lập lại tất cả những hành động mà mình đã trải qua, rồi cũng sẽ khóc những giọt nước mắt mình sẽ khóc.” Nhưng chính người mẹ ấy là người hiểu con gái mình hơn ai hết trong cuộc đời này. Bà chính là trụ cột vững chắc nhất sau này của cả điền trang Drogheda rộng lớn, là nơi nương tựa ấm áp để Meggie có thể có chốn quay về sau cuộc hôn nhân đổ vỡ với Luke O’ Neill.

Meggie vừa giống mẹ lại vừa rất khác. Suốt đời mình, linh mục Ralph De Bricassart đã không thể hiểu tại sao ông lại mến Meggie đến thế. Đầu tiên với trái tim nhân hậu ông cảm thấy thương hại khi nhìn thấy lần đầu ở sân ga đầy bụi, Meggie bé nhỏ đứng tách riêng một mình với sáu anh em trai. Rồi sau đó là màu tóc đầy mê hoặc và đôi mắt rất đẹp của cô. Nhưng qua năm tháng, điều làm cho linh mục xúc động sâu xa là tính tình của Meggie, theo ông “là cái tính lý tưởng của người phụ nữ: thụ động, nhưng kiên quyết trước mọi thử thách. Không có sự nổi loạn ở Meggie, trái lại, cả đời Meggie sẽ khuất phục, chấp nhận sống bên trong những ranh giới của số phận người phụ nữ.

Ralph De Bricassart có thể không hiểu hết về Meggie. Người phụ nữ ấy không phải là nữ tu cũng chẳng muốn mình là một nữ thánh. Meggie là một đóa hồng, và là một đóa hồng có gai. Đúng là Meggie không bao giờ than vãn mà sẵn sàng đối đầu và chấp nhận những bất hạnh. Nhưng Megiee cũng biết giận dữ, biết phẫn nộ,biết nói những lời cay độc, biết dứt khoát từ bỏ người chồng vô trách nhiệm không xứng đáng, biết đấu tranh và giành giựt hạnh phúc tình yêu với cả Chúa Trời. Đó có thể là một khía cạnh khác thuộc bản chất của Meggie mà trước đây Ralph chưa từng biết. Hoặc có thể đó chỉ là tính cách mới được hình thành tiếp theo những thất vọng mà Meggie đã trải qua từ khi Ralph bỏ rơi nàng.

Có một truyền thuyết về con chim chỉ hót một lần trong đời, nhưng hót hay nhất thế gian. Có lần nó rời tổ bay đi tìm bụi mận gai và tìm cho bằng được mới thôi. Giữa đám cành gai góc, nó cất tiếng hát bài ca của mình và lao ngực vào chiếc gai dài nhất, nhọn nhất. Vượt lên trên nỗi đau khổ khôn tả, nó vừa hót vừa lịm dần đi, và tiếng ca hân hoan ấy đáng cho cả sơn ca và họa mi phải ghen tị. Bài ca duy nhất có một không hai, bài ca phải đổi bằng tính mạng mới có được. Nhưng cả thế gian lặng đi lắng nghe, và chính thượng đế trên Thiên đình cũng mỉm cười. Bởi vì tất cả những gì tốt đẹp nhất chỉ có thể có được khi ta chịu trả giá bằng nỗi đau khổ vĩ đại… Ít ra là truyền thuyết nói như vậy.

Lời đề tựa trong “Tiếng chim hót trong bụi mận gai” của Colleen Mc Cullough có lẽ không phải dành cho linh mục Ralph De Bricassart mà dành cho Meggie. Người phụ nữ ấy đã trải qua những giông bão trong hành trình đi tìm tình yêu, hạnh phúc đích thực của cuộc đời mình và đã chịu nhiều những đắng cay, mất mát, những đau đớn khôn tả. Nhưng Meggie không khuất phục, cũng không bao giờ ân hận: “Chính ta đã xếp đặt số phận của ta như thế, ta không đổ lỗi cho ai và ta cũng không hề tiếc nuối về một phút giây nào trong quá khứ.

Justine, con gái Meggie, là người phụ nữ thế hệ thứ ba trong gia đình Cleary. Mái tóc đỏ, khuôn mặt đầy tàn nhang. Cứng đầu, bướng bỉnh. Đam mê theo đuổi nghệ thuật. Cuộc đời của hai người phụ nữ trong gia đình khiến Justine luôn có định kiến, mãi mãi cô sẽ không yêu bất kỳ ai, bởi vì: “Nếu mình yêu người khác, người khác sẽ hủy diệt mình. Nếu mình cần người khác, người khác sẽ hủy diệt mình.

Sự hoài nghi khiến Justine trở nên rất giống một nhánh hồng với những cái gai sắc nhọn, cốt không để bất kỳ ai, nhất là với người họ trót lỡ yêu thương được quyền giẫm đạp, hủy hoại cuộc đời mình. Như thế sẽ chẳng phải hứng chịu những nỗi đau như bà ngoại và mẹ của cô chăng? Tôi thì hồ nghi rằng vẻ ngoài sắc nhọn sẵn sàng làm người khác rướm máu ấy chỉ là cái vỏ bọc che giấu một tâm hồn mẫn cảm, khao khát yêu thương nhưng cũng rất dễ bị tổn thương.

Điều may mắn của Justine là đã được gặp Rainer, người đàn ông của cuộc đời cô. Từng là người lính của đế chế Quốc xã nhưng lại căm thù sự tàn bạo của Hittler, từng không đồng xu dính túi nhưng rồi lại trở thành một trong những người giàu nhất của Tây Đức, từng tự nhủ cứu cánh biện minh cho phương tiện cho những hành động của mình nhưng rồi cũng tự biết đó chỉ là sự ngụy biện… Rainer cũng từng là người đàn ông đầy tham vọng nhưng những trải nghiệm dữ dội khiến anh biết cái gì là giá trị thực và biết dừng lại. Anh yêu thương Justine, tôn trọng những giá trị và cả cá tính của cô. Anh tạo điều kiện để Justine theo đuổi niềm đam mê nghệ thuật của mình. Anh không yêu thương một người phụ nữ để rồi hủy diệt họ. Anh không yêu thương một đóa hồng để rồi phũ phàng giẫm đạp, đốt cháy khiến nó trở thành tro của hoa hồng.

Và hạnh phúc đã mỉm cười với cả hai.

Chương kết:

Bức điện tín được viết như sau…

Con đã trở thành bà Rainer Moerling Hartheims. Lễ cưới tại Vatican. Giáo Hoàng tha hồ ban phép lành các bà vợ muôn năm! Sẽ về nhà tuần trăng mật sớm nhất có thể được, nhưng từ nay gia đình ở châu âu. Muôn vàn âu yếm của Rain nữa cho mọi người. Justine.

Meggie đặt tờ giấy điện báo xuống bàn, mắt nhìn ra cửa sổ, hướng về phía những đóa hoa hồng mùa thu đang nở khắp vườn. Hương thơm hoa hồng, những rung động hoa hồng; cả những cây bông bụt, cây cọ, cây bạch đàn, và cả cây hoa giấy vốn nhìn cuộc đời từ trên cao.

Vườn hoa đẹp và sống động vô cùng. Nhìn những chồi nụ và những mầm xanh nẩy nở rồi héo tàn; rồi những ước mơ mới lại đến, tiếp tục môt chu kỳ không thay đổi, mãi mãi không hề dừng lại ở nơi kết thúc.

Thế là Drogheda không còn nữa. Vâng, đã đến lúc, thật đúng lúc. Chu kỳ cứ tiếp tục với những người xa lạ. Hình phạt tôi xin chịu một mình, tôi không thể phiền trách ai. Và tôi chẳng luyến tiếc gì.

– Colleen Mc Cullough –

Sài Gòn 14/4/2014

Hà Thị Lệ Hà K8

Bình luận

Địa chỉ email bạn nhập sẽ không hiển thị ra ngoài.Các trường yêu cầu nhập *

*

Scroll To Top